Aktualności2020majHistoria wody w Gliwicach.
http://pwik.gliwice.pl//aktualnosci/724-historia-wody-w-gliwicach.html

Aktualności

10 maja 2020

Odkryte pod Tarnowskimi Górami złoża rud srebra i ołowiu, a następnie, cynku, żelaza oraz węgla, a także historyczne uwarunkowania, które spowodowały, że prowadzący wojnę o Śląsk z austriacką królową Marią Teresą król pruski Fryderyk Wielki zaczął wiązać istotne nadzieje z możliwościami gospodarczymi tych ziem, doprowadził pod koniec XVIII w. do gwałtownego rozwoju przemysłu, szczególnie wydobywczego i przetwórczego.

Zaczęły powstawać jak grzyby po deszczu kopalnie i huty. Warto wspomnieć, że pierwsza na terenie dzisiejszej Polski maszyna parowa do odwadniania wyrobisk została zainstalowana w kopalni srebra w Tarnowskich Górach; pierwsze na kontynencie wielkie piece używające do wytopu surówki koksu zostały wybudowane przez Johna Baildona w Gliwicach. Obok państwowych powstawały także zakłady prywatne. Takie nazwiska, jak Donnersmarck, Ballestrem, to ówcześni właściciele wielu kopalń i hut. Największą w Europie hutę cynku wybudował w Rudzie Karol Godula. Intensywnie rozwijający się przemysł potrzebował dużych ilości wody.

Głębokie kopalniane szyby i chodniki powodowały wysychanie przydomowych studni, a odpompowywane z kopalń zasolone wody zanieczyszczały potoki i rzeki. Wokół powstających zakładów rozbudowywały się osiedla robotnicze, które do swego istnienia potrzebowały również wody. Dodatkowo sytuację pogarszały epidemie cholery wywoływane m.in. brakiem odpowiednich warunków higienicznych. Wszystkie te zjawiska spowodowały, że pod koniec XIX w. nierozwiązanie problemu zaopatrzenia w dobrą wodę groziło samozagładą przemysłu. W obawie o dalsze losy zakładów rząd pruski podjął decyzję najpierw o przeprowadzeniu badań, mających na celu zbilansowanie ilości dostępnej oraz koniecznej dla ludności i przemysłu wody, a następnie o budowie wodociągu państwowego.

Ponieważ ujęcia powierzchniowe okazały się albo zanieczyszczone, albo za małe, postanowiono zagospodarować bogate źródła wód podziemnych w okolicy miejscowości Zawada, odkryte przy okazji prowadzenia odwiertów poszukiwawczych za węglem. Tak powstała pierwsza infrastruktura wodociągowa Gliwic, dzięki której Miasto było zaopatrywane w wodę. Jednak w wyniku pogłębiającego się deficytu wodnego spowodowanego m.in. wzrostem liczby ludności, zdecydowano o drążeniu kolejnych otworów i rozbudowie oraz budowie systemu wodnego. Zasoby wodne odkryto w kamieniołomach obok linii kolejowej w Łabędach oraz na terenie Szobiszowic. Duże ilości wody w łabędzkich otworach zdecydowały o budowie wodociągu w latach 1938-1941. Woda z otworów w Łabędach okazała się ważnym źródłem zaopatrzenia mieszkańców Gliwic.

Niemal wraz z budową sieci wodociągowej i kanalizacyjnej w Gliwicach mieszkańcy miasta zaczęli zdawać sobie sprawę jak ważną rolę odgrywa jakość wody dla zdrowia i życia. Toteż zbudowano Stację Uzdatniania Wody Łabędy, której zadaniem było dostarczanie czystej wody. Do dnia dzisiejszego ujęcie wód głębinowych Gliwice – Łabędy jest głównym źródłem dostaw wody dla mieszkańców miasta. Ujęcie to ujmuje wody ze Zbiornika Wód Podziemnych nr 330 „Gliwice” z pokładów triasowych. Zbiornik stanowią pokłady spękanych wapieni muszlowych o miąższości od 40 do 200 metrów, w których szczelinach znajduje się woda średnio lub wysoko zmineralizowana, dobrej oraz bardzo dobrej klasy jakości.

Zapraszamy do galerii, nielicznie zachowanych, archiwalnych zdjęć z procesu budowy pierwszej Stacji Wody w Łabędach.  

Galeria zdjęć

Dawna Stacja Wody w Łabędach
Budowa pierwszej Stacji Wody w Łabędach
Budowa pierwszej Stacji Wody w Łabędach
Budowa pierwszej Stacji Wody w Łabędach
Budowa pierwszej Stacji Wody w Łabędach
Budowa pierwszej Stacji Wody w Łabędach
Budowa pierwszej Stacji Wody w Łabędach
Odwiert źródła wody w Łabędach.
Budowa pierwszej Stacji Wody w Łabędach
Budowa wodociągu ze Stacji Wody w Łabędach
Budowa wodociągu ze Stacji Wody w Łabędach
Budowa wodociągu ze Stacji Łabędy
Budowa wodociągu ze Stacji Łabędy
Budowa wodociągu ze Stacji Łabędy
Budowa pierwszej Stacji Wody w Łabędach
Budowa pierwszej Stacji Wody w Łabędach
Budowa wodociągu ze Stacji Łabędy
Budowa wodociągu ze Stacji Łabędy
Plany pierwszych budynków Stacji Łabędy
Plany pierwszych budynków Stacji Łabędy
Plany pierwszych budynków Stacji Łabędy
Plany pierwszych budynków Stacji Łabędy
Plany pierwszych budynków Stacji Łabędy

w górę